0-2 Yaş Zihin Gelişimi

Tarafından   8 Mayıs 2014

indirZihin Gelişimi Zihinsel işleyiş, kişinin düşünme şeklidir. Beyin düşünme sürecinde görüntüleri, sesleri ve duygulan kullanır. Kızınızın dışarıdan aldığı verileri en kısa sürede, en etkili biçimde işleyebilmesi zihinsel faaliyetinin hızına bağlıdır. Hızın yakalanması için zihne zengin içerik sağlanmalıdır.

Kızınızın ilk yıllarında mümkün olduğu kadar beş duyuyla ilgili tecrübeler edinmesine yardımcı olmalısınız. Bu evrede bebeklerin zihinsel alt yapısı kurulur. Zihinleri gerektiği gibi beslenen bebekler, daha gelişkindir. Çünkü zihinsel yetenek bu evrede oluşur. Beyin, görüntüleri, sesleri ve duyuları işler. Gözler, beyne görüntü gönderir. Kulaklar, ses; beden his; dil tat; burun koku yollar beyne. Yani beş duyu organının beyne gönderdiği veriler saklanır. Düşünürken de bu bilgiler kullanılır. Beyin duygular, sesler, tatlar, kokular aracılığıyla düşünür.

Mesela gıda sektöründe çalışan, yemekleri tadan ve o yemeklerle ilgili yorum yapan kişilere, gurme, diyoruz. Gurmelerin tat alma yetenekleri olağanüstü şekilde gelişmiştir.

Onların beyinleri tatma aracılığıyla düşünür. Koku yeteneği gelişmiş olanlar da kozmetik firmalarında çalışırlar. Onların beyinleri de kokuyla düşünür.

Günlük hayatta insanların beyni daha çok ses, görüntü ve duyuyla çalışır. Biz de bu üçü üzerinde daha fazla duruyoruz. Bu yüzden bebeğinize ne kadar çok malzemeyle ilişki kurma olanağı sağlarsanız yeteneklerini o derece geliştirirsiniz. Onları dengeli bir şekilde beslersiniz. Nasıl kızınızın kişiliği gelişsin diye dengeli davranmanızı tavsiye ediyoruz, beden gelişimi için düzenli beslemenizi öneriyoruz; zihin gelişimi için de çevreyle temas ettirmenizi söylüyoruz.

Bir bebek hep evin içindeyse, sürekli aynı nesnelerle ilişki kuruyorsa o bebeğin zihni yeterli derecede beslenebilir mi?

Özellikle beyin, zekâ ve zihin konusunda yapılan son dönem çalışmaları zihnin tek yönlü bir işleyişi olmadığını, aynı anda dış ve iç dünyadan gelen birçok veriyi işleme kapasitesine sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Kızınız hayatı dolu dolu yaşıyorsa yeni tanımaya başladiğı yaşam içinde farklılıkları algılayabilmek ve farklı koşullara uyum sağlayabilmek için zihnini her seferinde daha hızlı çalıştırmak zorunda kalacaktır. Her şeyi kızınızın önüne koyuyorsanız, yani armut piş, ağzıma düş, tarzında kolayca her şeyi veriyorsanız zihnini çalıştırmak zorunda hissetmez. Gerektiği gibi kullanılmayan bir yeteneğin zaman içinde köreleceği veya gelişemeyeceği bir vakıadır.

Zihin gelişiminde beslenmenin önemi

Bu dönemde iyi beslenmeyen kız bebeklerde zekâ geriliği görülebilir. Beyin hücrelerinin gelişimi için kızınızın yeterli ve dengeli beslenmesi şarttır.

Bu evrede en ideal beslenme şeklinin emzirme olduğu konusunda bütün uzmanlar hemfikirdir. Emzirme süresi ne kadar uzunsa zihinsel işleyiş de mükemmel şekilde gerçekleşir.

Duyusal gelişimi destekleyin

Kızınızın dokunma verisini desteklemek için bir kutuya materyal biriktirin. Mesela sünger, pamuk, top, kalem, kaşık vb. Bu malzemeleri kızınızın bedenine değdirin. Tabii ki bunu bir oyun şeklinde onun da zevk almasını sağlayarak yapın. Özellikle altını değiştirirken veya üstünü giydirirken bunları uygulayabilirsiniz. Bu, banyo yaptırırken de tatbik edebileceğiniz çok rahat bir o-yundur. Bu materyalleri ayaklarına, bacaklarına, ellerine, gövdesine ve yüzüne dokundurabilirsiniz.

Oyuncakları da çeşitli desenlerde ve cinste seçebilirsiniz:

Yumuşak sert, düz-tüylü, girintili-çıkıntılı, plastik-demir… Yünlü, ipek, dantel vb. kumaş ve yastıklar… Tahta, demir, çamur ve su… Bu değişik materyal ve nesnelere dokunurken isimlerini de söylemeyi ihmal etmeyin. Mesela “kadife gibi yumuşak”, “demir gibi sert”…

Tabiat başlı başına bir veri kaynağıdır. Tabiatla ne kadar çok bir arada olursa doğadaki varlıklarla ilişkisi o oranda iyi olur ve doğal olarak aldığı izlenimleri beynine kaydeder.

Suyla temas

Bebeklerinize oyunla birlikte elinizden geldiğince zengin içerik sunabilirsiniz; özellikle bu evrede suyla oynamak çok önemli. Bebekler yapıları gereği suyu çok sever. Zaten 9 ay boyunca sıvı bir ortamda kalmışlardır. Bebekler suyun içinde değişik hareketler yapabileceklerini fark ederler. Suyun dokusunu hissederler. Bazı ebeveynler bebeklerini sudan korkuturlar. O zaman duş aldırmak kâbusa döner.

İşitsel gelişimi destekleyin

Bu evrede kızınızın beyni tıpkı bir sünger gibidir. Çevresinde duyduğu bütün sesleri çeker. Bir nevi kayıt cihazı vazifesi görür. Her şeyi kaydeder ve yıllar sonra çalar. Öyleyse bu cihaza güzel şeyler dinletmek lazım. Kızınızın el ve ayaklarına minik zillerle süslenmiş bileklikler takabilirsiniz. Her hareket ettiğinde sesleri işitir. Ayrıca yatağının başına da yine ziller ve sesli çıngıraklar yerleştirebilirsiniz. Ayağının ulaşabileceği yere de bu malzemelerden koyabilir, tekmeledikçe sesi duymasını sağlayabilirsiniz.

Sesli oyuncak, malzeme ve oyunlarla kızınızın hafızasına işitmeyle ilgili farklı verileri yüklemesine yardım etmiş olursunuz. Evde ses çıkaran malzemeler yapabilirsiniz. Mesela küçük plastik şişelerin içine baklagiller koyup hem çeşitli renklen, farklı büyüklükleri görmesini sağlar hem de sesli bir oyuncak elde etmiş olursunuz.

Müzik dinletin

İlk aylarda beslenmeden sonra zihin gelişimini olumlu olarak etkileyen ilk faktör müziktir. Müzik dinleyen bebekler daha çabuk büyürler ve stresten daha hızlı arınırlar. Algılama yetenekleri gelişir.

O yüzden her çeşit müziği ayrı ayrı dinletin. Mesela piyano, keman, gitar, ney gibi enstrümanları tek tek dinletin. Ritimlerdeki tempoyu zaman zaman değiştirin.

Müzik seçerken nelere dikkat etmeli?

Kızınız henüz bebeklik döneminde olduğu için kulakları hassastır. Bu sebeple yüksek ve tiz sesleri dinletmekten kaçının. Sesli oyuncak alacağınız zaman dikkat edin. Özellikle ses çipleriyle üretilmiş oyuncakların çoğu hatalıdır. Ayrıca bu oyuncaklar, ileride işitme kaybına yol açacak hasarlara sebep olabildiği gibi konuşmada da aksaklıklara yol açabilir. Belli aralıklarla müzik dinletin. Müzik türlerini dinletirken en çok sevdiği melodileri tespit edin.

Dil gelişimine destek

İngilizce, Fransızca, İtalyanca, İspanyolca, Arapça televizyon programları ve kasetlerini dinletin. Hikâye ve masal anlatın. Harfleri ve sayıları okuyun. Bir şey öğretirken on saniye boyunca anlatın ve algılaması için bir süre bekleyin. Kızınızın çıkardığı sesleri taklit edin. Sonra hoş ve anlamsız sesler çıkararak bebeğinizin bu sesleri takip etmesini sağlayın.

Görsel gelişimi destekleyin

6. aydan itibaren nasıl ki ek besinlerle bedensel gelişime katkı sağlıyorsunuz zihinsel gelişim için de hem evde hem de dışarıda yapabileceğiniz pek çok şey var.

Kızınızın odasında duvarlara, dolap kapılarına; kısacası görebileceği her yere farklı renklerdeki kâğıtlarla matematik, fizik ve kimya formüllerini yazabilirsiniz. Harfler, şekiller ve rakamlardan oluşan resimler asabilirsiniz. Harf ve sayılardan meydana gelen oyuncaklar alabilirsiniz. Farklı renk ve şekillerdeki nesnelerle temas etmesini sağlayın. Zaman zaman da bu nesneleri değiştirerek oyun oynayabilirsiniz. Artık dış dünyayla da tanışmak. Aile fertlerinin dışında başka insanları görmeli. Gördüğü her yeni yüz, her nesne, her ortam, bebeğinizin beynini zenginleştirir. Resim sergileri, vitrinler, hayvanat bahçeleri, lunaparklar…

Kara kutudan (TV’den) uzak tutun

Çocukların iç dünyaları görüntüler, sesler, duygular ve hislerden oluşur. Çocuğun dış dünyada görüp duyduğu ve bunlara bağlı olarak hissettiği duygular olumsuzsa ister istemez kendisi de olumsuz duygu ve davranışlar üretir. Beyin, düşünce, duygu ve davranışları oluştururken görüntüleri, sesleri ve duygulan kullanır. Bu görüntüler, sesler ve duygular ise çocukluk döneminde dış dünyadan edinilen izlenimler aracılığıyla depolanır. Yani kızınızın yaşadığı her tecrübe, gözlemlediği her olay, hissettiği her duygu, duyduğu her ses hafızasına kaydedilir ve bu veriler kullanılır.

Eğer kızınıza daha rahat yemek yedirebilmek, işlerinizi daha kolay yapabilmek ve onun yaramazlık yapmasına engel olmak için onu kara kutunun ö-nüne hapsediyorsanız beynine aşırı derecede veri yüklüyorsunuz demektir. Çünkü TV’deki görüntüler ve sesler gerçek değildir. Beynin kullanabileceğinden çok daha fazla görüntü ve ses vardır. Bu evrede TV karşısında bir saniye bile geçmemeli. Kesinlikle kızınızı kara kutudan uzak tutmalısınız.

Koku alma duyusu

Doğumdan itibaren göğsünüze değişik meyveleri sürerek bebeğinizin koku alma duygusunu geliştirebilirsiniz. İlerleyen zamanlarda da çevrenizdeki kokuları tanıtın.

Baharatlar, deniz, orman gibi doğal kokularla birlikte deterjan, çamaşır suyu, parfüm gibi yapay kokuları da tanımasını sağlayın.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir